Omgevingspsycholoog

Hoe zorg je ervoor dat kinderen het schoolplein goed kunnen verlaten?

Als ouders wachten op hun kinderen in de uitgang, kan er een onveilige situatie ontstaan. Hoe kun je dit met omgevingspsychologie oplossen?

De basisscholen Phanta Rei en de Ambelt in Deventer kampten met het probleem dat ouders de uitgang van het schoolplein blokkeerden. Doordat kinderen de school probeerden te verlaten, ontstonden er opstoppingen bij de uitgang. Dit gaf bij zowel de ouders als de docenten een onveilig gevoel. Ons doel was om een oplossing te bedenken die ervoor zorgt dat de ouders de uitgang bij het schoolplein vrijlaten. Hoe we dit probleem hebben aangepakt, lees je hieronder.

Hoe pak je dit probleem aan?

Allereerst hebben drie medestudenten en ik bij de uitgang van de school een kinderpad aangelegd waar de ouders niet op mogen staan. Een dubbele lijn van wit en groen aan beide zijden geven de grenzen van het kinderpad aan. Op het pad staan witte kindervoetstapjes. Bij het kinderpad werd een groen gekleurd bord geplaatst met ook hierop witte kindervoetstapjes. Verder stond op het bord een lachende smiley die zijn duim omhoog steekt en de slogan: “Houd het kinderpad vrij voor uw kind aub!”. Ook hebben we een flyer uitgedeeld aan de kinderen van de school om de kinderen en hun ouders/verzorgers te informeren over de aanleg van het pad.

Werkt het pad ook echt?

Ons onderzoek liet zien dat de interventie het gewenste effect heeft bereikt. De ouders staan niet meer voor de uitgang van het schoolplein te wachten op hun kind maar staan netjes naast het kinderpad. Als gevolg hiervan is de situatie overzichtelijker geworden en neemt het gevoel van veiligheid weer toe. Ook zijn de opstoppingen van kinderen bij het verlaten van het schoolplein sterk verminderd. Het doel van dit onderzoek is hiermee bereikt.

Waarom werkt het kinderpad?

Mensen lezen uit hun omgeving af hoe ze zich moeten gedragen. Dit doen ze op een expliciete manier bijvoorbeeld door bordjes te lezen. Op een impliciete manier doen ze dit doordat er bijvoorbeeld verschillende zones zijn aangegeven, waaruit ze kunnen afleiden voor wie die zijn en hoe ze die kunnen gebruiken. Dit laatste heet ook wel de injunctieve norm (Reno, Cialdini, & Kallgren, 1993). De smiley die op het bord bij het kinderpad staat benadrukt verder dat het gepast gedrag is om buiten het kinderpad te wachten.

Het informatiebord

Een belangrijk aspect van het kinderpad is dat deze ervoor zorgt dat de ouders op een impliciete manier het gewenste gedrag uit de omgeving kunnen opmaken. Het bord met de slogan benadrukt wat de bedoeling is in deze situatie. Dat de situatie in één keer begrepen wordt zonder verdere uitleg wordt ook wel een self- explaining situation genoemd (Theeuwes & Godthelp, 1995). Dit zorgt ervoor dat de volgende generatie ouders de situatie meteen begrijpt en het gewenste gedrag gaat vertonen. Ook vormt de huidige generatie ouders een nieuwe sociale norm (Cialdini & Trost, 1998) voor de volgende generatie, namelijk dat het normaal is om de uitgang vrij te houden voor de kinderen.

Flyers met uitleg

Door flyers uit te delen aan de kinderen werden de kinderen en de ouders op de hoogte gesteld van het kinderpad. De kracht van het uitdelen aan de kinderen was dat de kinderen het idee kregen dat het pad voor hen bedoeld was en zo hun ouders konden aanspreken als ze niet het gewenste gedrag vertoonden. In de flyer zijn verschillende beïnvloedingstechnieken gebruikt om de weerstand van de ouders zo klein mogelijk te houden en hun bereidheid om naast het kinderpad te wachten te vergroten. Bijvoorbeeld:

Door naast het pad te wachten kunt u uw kind nog steeds in de gaten houden.

Hiermee weerleg je een belangrijk argument dat ouders kunnen hebben om voor de uitgang te gaan staan maar laat je het standpunt van de ouders niet buiten beschouwing.

De invoering van het kinderpad leidde tot enthousiaste reacties van zowel de kinderen als de ouders en docenten. De gemeente was ook erg tevereden over dit project en heeft besloten het pad definitief aan te leggen.

Filmpje project kinderpad

Dit project is uitgevoerd door Simone ten Kate, Tim Verest, Marre Heersink en Wout Fontane Pennock.

Opmerking toevoegen

Over de schrijver

Wout Fontane Pennock

Mijn naam is Wout Fontane Pennock en ik ben werkzaam als gedragswetenschapper bij mijn eigen onderzoeks- en adviesbureau Pennock & Postema. In het dagelijks leven geef ik organisaties meer inzicht en grip op het gedrag van hun doelgroep. Mijn focus ligt daarbij op het bevorderen van gezond gedrag. Wanneer ik een interessant psychologisch thema tegenkom dat ik verder wil uitdiepen, schrijf ik hierover op Omgevingspsycholoog. Gedragsverandering en omgevingspsychologie liggen namelijk in elkaars verlengde en de kracht van de omgeving heeft mij altijd veel geboeid.

Tijdens mijn masteropleiding Gedragsverandering (Behavioural Change) aan de Radboud Universiteit heb ik mijn afstudeerstage gelopen bij Omgevingspsycholoog en heb ik onderzocht hoe je door middel van het aanpassen van de omgeving ervoor kunt zorgen dat medewerkers zich meer verspreiden over verschillende werkplekken. Dit heeft bijgedragen aan het succes van 'Het Nieuwe Werken' bij Rabobank Velsen en Omstreken.

Wil je meer over mij of gedragsverandering te weten komen? Neem dan eens contact met me op.

Een vraag? Een opmerking?

Uw e-mail adres

Uw bericht

Type deze code over
captcha