Beleving, daar gaat het om, toch? Er wordt veel over gesproken en geschreven, ook ik doe er vrolijk aan mee, maar wat is beleving nou eigenlijk? En waarom is het belangrijk? En hoe kun je er op in spelen? Lees hier de eerste blog uit een serie over beleving: wat is beleving?

Wat is beleving?

Er zijn volgens mij drie manieren waarop het begrip beleving wordt gebruikt. Deze verschillende manieren worden soms gecombineerd en hebben met elkaar gemeen dat ze beleving zien als de ervaring door een persoon. Dit aspect van beleving definieer ik vaak als het samenspel van waarnemingen, gevoelens, gedachten en gedrag van een persoon. Anders gezegd, dat wat de gebruiker ervaart.

1. Beleving als optimale staat

Beleving wordt tegenwoordig vaak gebruikt om een soort van optimale staat uit te drukken. Soms wordt er gesproken over een ‘optimale beleving’. De toevoeging ‘optimale’ wordt soms achterwege gelaten, maar hetzelfde wordt bedoeld.

De inhoudelijke betekenis van ‘beleving als een optimale staat’ is vaak gastvrijheid en/of een ‘wauw-effect’. Door bijvoorbeeld de aankleding van ruimte en mensen, de manier waarop je als gast wordt aangesproken en de dingen die je doet, wordt je als het ware ondergedompeld in bewust ontworpen sfeer; ‘een beleving’.

Voorbeelden hiervan zijn pretparken als de Efteling, musicals als Soldaat van Oranje of de extreme sportwedstrijden van Red Bull. Zoals je waarschijnlijk al merkt, is dit gebruik van beleving vaak gekoppeld aan een commercieel doel, maar dat hoeft niet.

2. Beleving als totaal beeld

Vaak wordt ‘beleving als een optimale staat’ gecombineerd met het idee dat het totaal aan ervaringen bepaalt wat iemand ergens van vindt. Het doel is dat iemand achteraf van bijvoorbeeld een evenement zegt; “wat een beleving!” Dit totaal aan ervaringen wordt soms ook wel eens de ‘totaalbeleving’ genoemd.

3. Beleving is een ervaring van een persoon

Tot slot is er nog een meer wetenschappelijke gebruik van het begrip beleving. Beleving is hierbij niet een optimale staat, maar iets wat altijd aanwezig is. Het is een ervaring van een persoon en verandert per situatie en tijdstip en is dus niet per se gericht op een totaalbeeld.

Als ik het over beleving heb, dan heb ik het meestal over de neutrale vorm van beleving (de 3e vorm); hoe iemand een gebeurtenis op dat moment ervaart. Uiteraard heeft die beleving consequenties voor de totale beleving (en wat iemand achteraf ergens over zegt) en of dit leidt tot een optimale beleving, maar dat is niet wat ik per se bedoel met beleving.

Speciale vormen van beleving

Dan zijn er nog ‘speciale vormen’ van beleving, waarbij er expliciet een bepaald perspectief wordt gekozen. Klantbeleving focust op hoe een klant een gebeurtenis of een serviceproces beleefd. Wachtbeleving gaat weer in op hoe het de ervaring van wachten door wachtende mensen wordt beleefd. Deze specifieke vormen van beleving kiezen niet per se voor de ene of andere benadering van beleving, hoewel het doel vaak wel het behalen van een optimale beleving is.

Conclusie

Je zou kunnen zeggen dat ‘beleving als optimale staat’ een definitie is die stelt dat je een positieve staat moet willen bereiken. ‘Beleving als ervaring’ is meer neutraal gedefinieerd, deze kan zowel positief als negatief zijn. Dit onderscheid is belangrijk omdat er soms legitieme redenen kunnen zijn om een ‘negatieve beleving’ te creëren.

Denk maar eens aan een café waar ineens het licht aangaat als de tent gaat sluiten. De ‘nare’ verlichting is puur bedoeld om mensen het pand te doen laten verlaten (wat een legitieme reden is bekeken vanuit het perspectief van de uitbater).

Bij ‘beleving als totaal beeld’ gaat het om een geheel evenement of een serie aan gebeurtenissen, terwijl ‘beleving als ervaring’ focust op een specifiek moment.

Welke term van beleving je ook kiest, ze hebben allen gemeen dat het gaat om de ervaring van een persoon. Dit kan bijvoorbeeld een klant, een bewoner of een bezoeker zijn.

Waarom is beleving belangrijk?

Ongeacht de manier waarop beleving wordt gebruikt, kun je je afvragen waarom we met zijn allen vinden dat het zo belangrijk is. Volgende week maandag de volgende blog over beleving: waarom is beleving belangrijk?



Draag bij aan de kennisuitwisseling: laat een reactie achter.